Onverstaanbaar en verstaanbaar schrijven

Je kent het vast wel, mailtjes of brieven die binnenkomen die zo onverstaanbaar en niet logisch zijn. In deze blog vindt je vijf tips over hoe je onverstaanbaar kunt schrijven en vervolgens vijf tips over je juist wel verstaanbaar kunt schrijven.

Vijf tips om onverstaanbaar te schrijven

Onverstaanbaar schrijven? Probeer het zo:

  1. Leef je niet in je lezer in, verkoop vooral je eigen verhaal;
  2. Verstop de kern van de boodschap diep in de tekst;
  3. Prop zoveel mogelijk informatie in zoveel mogelijk woorden;
  4. Maak er een zootje van;
  5. Wantrouw je lezer als de pest.

Vijf tips om verstaanbaar te schrijven

Verstaanbaar schrijven? Probeer het zo:

  1. Leef je in je lezer in.
    Schrijven is eigenlijk psychologie bedrijven op afstand. Je schat in hoe de lezer met de informatie zal omgaan. Je zoekt uit op welke manier je informatie op maat van de lezer kunt aanbieden. Hoe meer op maat, hoe beter. Houd daarbij in het achterhoofd dat we teksten van de overheid doorgaans niet voor ons plezier lezen. Denk maar aan formulieren die we voor de overheid moeten invullen. We haken ook snel af als we boodschappen niet op onze eigen persoon kunnen betrekken. Verlies je lezer of doelgroep dus nooit uit het oog.
  2. Zet de kern van je boodschap vooraan.
    Durf met de deur in huis te vallen. Lezers hebben geen zin om brieven, e-mails, brochures en instructies te ontcijferen alsof het spijkerschrift is. Zeg meteen waar je naartoe wilt, ook al is dat slecht nieuws voor de lezer. Zeg meteen wat je van de lezer verwacht, ook als die liever niet doet wat je hem vraagt of voorstelt.
  3. Filter je boodschap totdat ze helemaal beter is.
    Stem de hoeveelheid informatie af op het doel van je boodschap, en niet omgekeerd. Meet de kwaliteit van een tekst niet zomaar af aan de lengte, maar wees streng voor jezelf. ‘’Schrijven is schrappen’’, zei Godfried Bomans. Er zijn massa’s nota’s van ambtenaren die ongelezen in snippermanden of archiefkasten zijn verdwenen.
  4. Breng orde in je verhaal.
    Maak je boodschap toegankelijk. Gebruik duidelijke titels, informatieve tussenkopjes, opsomming, eenvoudige tabellen en schema’s, en inhoudsopgaven. Op websites: een duidelijke navigatiestructuur en interne links.
  5. Ga op gelijke voeten met je lezer om.
    Straal vertrouwen in de lezer uit. Ga er niet zomaar van uit dat de lezer misbruik zal maken van de overheid. Maatregelen en sancties worden bedreigingen als je ze zonder reden op de lezer loslaat. Negatieve boodschappen worden nog negatiever als je geen enkele vorm van begrip toont. Of met andere woorden: ga altijd na hoe je zelf op de boodschap zou reageren.

Taal adviseur: Dick Caluwé