Category

Effectief schrijven

Taaldilemma’s: deze fouten maak jij (ook!)

By | Effectief schrijven | No Comments

Zelfs wanneer je jouw teksten goed naleest, kan het gebeuren dat er spellingfouten in sluipen.
De 4 meest voorkomende taaldilemma’s leggen we graag aan je uit.


1. Er vanuit gaan of ervan uitgaan

Schrijf ervan en uitgaan elk als één woord, tenzij er iets tussen er+van of uit+gaan staat.
Het hele werkwoord is: uitgaan van. Uitgaan is dus één woord en ervan is één woord.

  • Ik ben ervan geschrokken
  • Ik moet ervan uitgaan dat….
  • Laten we er maar van uitgaan.
  • We gaan er dus van uit dat hij niet komt

Schrijf er, daar, hier, waar altijd vast aan het voorzetsel dat erop volgt.

 

2. Hun of hen

In gesproken taal gebruikt bijna iedereen hen en hun door elkaar. Veel mensen vinden hen netter dan hun en geven daar de voorkeur aan. Echter zijn er een aantal regels die het makkelijker maken om te beslissen wanneer je ‘hen’ en wanneer je ‘hun’ moet gebruiken.

Hen gebruik je na een voorzetsel

  • Ik geef het aan hen
  • Zonder hen had ik nooit gedurfd

Hen gebruik je als lijdend voorwerp

  • Ik zag hen weggaan
  • Zij heeft hen nog nooit gezien

Hun geeft de bezitters van iets aan

  • Dat is hun huis

Hun is meewerkend voorwerp zonder voorzetsel

  • Vraag het hun
  • Ik heb hun mijn auto geleend

 

3. Jou of  jouw

Jou is een persoonlijk voornaamwoord. Het staat los in de zin:

  • Wat heb ik jou lang niet gesproken!
  • Dat heb ik jou al eerder verteld.

Na een voorzetsel schrijf je ook jou:

  • Deze koptelefoon is van jou
  • Ik denk dat ze liever bij jou blijft

De vuistregel is: van jou = jouw

Jouw is een bezittelijk voornaamwoord. Het geeft aan dat jij de bezitter bent van iets.
Het hoort altijd bij een ander woord, dat er meteen achteraan staat.

  • Is dit jouw laptop?
  • Jouw spullen staan nog steeds in de gang

 

4. Vind of vindt

Onze gouden tip: vervang ‘vind’ door het woord ‘loop’.
Wordt het ‘loopt’? Dan is het ook ‘vindt’

Vind gebruik je in de volgende gevallen:

1. Het onderwerp ik is:

  • Ik vind dit een vreemd verhaal

2. Als je het onderwerp is van een vraagzin:

  • Vind jij dit een mooi bureau?

3 In de gebiedende wijs:

  • Vind de schat!

Vindt  is stam +t. Je gebruikt het met u, jij of hij  in de tegenwoordige tijd!

  • Vindt je moeder haar sleutels ooit terug?
  • Waar vindt u ons?

 

 

Niet meer twijfelen over taal? Neem dan eens een kijkje bij de training van onze taalgoeroe Rien;
spelling & zakelijk schrijven: ‘10 voor taal’.

Met deze 4 tips maak jij een goede paraplu-zin!

By | Effectief schrijven | No Comments

Alinealogie

Een alinea helpt bij het lezen, omdat de tekst overzichtelijker wordt, maar een alinea heeft alleen effect als hij een tekst opdeelt in stukken die inhoudelijk een afgerond geheel vormen.

Een nieuwe alinea is een duidelijk bericht aan de lezer: ‘let op, nu komt er een nieuw onderwerpje, dat weliswaar verband houdt met het vorige, maar toch weer een ander aspect aansnijdt’.

Het is niet de inhoud zelf die bepaalt of iets wel of niet bij elkaar hoort; dat doet jij, als schrijver. Jij bepaalt, als dat nodig is, dat een groot geheel van informatie over eenzelfde aspect toch moet worden onderverdeeld in kleinere deelaspecten.

Je kunt dat doen door gebruik te maken van de eerste zin van de alinea, ook wel topic-zin (paraplu-zin) genoemd. Een goede, samenhangende alinea staat of valt met een goede paraplu-zin.

Hoe maak je een goede paraplu-zin?

    1. Bepaal met de paraplu-zin wat bij elkaar hoort

      Door middel van een goed gekozen paraplu-zin kun je een inhoudelijk geheel, en dus een samenhangende alinea maken van stukjes tekst die op het eerste gezicht niet bij elkaar horen.

Voorbeeld: Iedereen kent de clichés over Nederland en de Nederlanders in de jaren vijftig. Jongens droegen korte broeken en knikkerden, meisjes hoepelden en stonden giechelend bij elkaar in een hoek op het speelplein, moeders haalden de was door de wringer…etc.

Hoewel knikkerende jongens en wassende moeders op zichzelf niet bij elkaar horen, vormt de alinea toch een samenhangend geheel dankzij de eerste zin, die een paraplu vormt boven allerlei informatie.

      1. Bepaal met de paraplu-zin wat er niet bij hoort

        Je kunt met behulp van de paraplu-zin nagaan waar de informatie in de alinea ‘afdwaalt’, eigenlijk niet (meer) in de alinea hoort, en dus waar je met een nieuwe alinea moet beginnen.

      2. Geef de lezer duidelijkheid over het alineaonderwerp

        De paraplu-zin maakt meteen aan het begin van een alinea al duidelijk waar de alinea over zal gaan. Hij levert dus ook een bijdrage aan de helderheid van de tekstopbouw.

      3. Formuleer de paraplu-zin altijd algemeen, of ruim genoeg

        Als je de paraplu-zin zo geformuleerd hebt, dat alles wat je over het genoemde alinea-onderwerp te vertellen hebt, eigenlijk al in die eerste zin staat opgeschreven, dan heb je niets meer over voor de rest van de alinea. Formuleer dus algemeen of ruim genoeg.

 

Het einde van de brief

Het einde van de zakelijke brief moet bijdragen aan het onderhouden van de goede relatie met de lezer. Daarvoor zijn ‘Inmiddels verblijf ik…’ of ‘In afwachting van uw reactie…’ niet meer van deze tijd. Beter is het algemeen gebruikte: ‘Met vriendelijke groet’.

Vermijd ook het vermaledijde ‘Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd’. Die zegt alleen iets over de afzender, de lezer heeft hier geen boodschap aan. Bovendien sluit deze formule verdere communicatie uit, terwijl een goede relatie met je lezer juist vraagt om open communiceren.

Het einde van de brief leent zich goed voor klantvriendelijkheid:

      1. a) Als u nog vragen hebt, dan kunt u contact opnemen met… Met vriendelijke groet,
      2. b) Vanzelfsprekend wil ik ons aanbod graag in een gesprek toelichten. Met vriendelijke groet,

Vermijd ook de volgende, tegenstrijdige, combinatie: ‘Als u nog vragen hebt, dan kunt u contact opnemen met… Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd’.

Bij langere brieven is de slotalinea de aangewezen plaats om nog eens samen te vatten waar de mededeling op neerkomt. Ook kun je hier opschrijven wat de ontvanger van de brief nu moet doen.

      1. c) Graag ontvang ik uw inschrijfformulier vóór 1 januari. Met vriendelijke groet,
      2. d) Wij hopen dat u tevreden bent met deze oplossing. Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met mevrouw Van Dam (035-1234567). Zij zal u graag te woord staan. Met vriendelijke groet,
      3. e) Uit uw brief hebben wij begrepen dat wij u veel ergernis hebben bezorgd. Daarom sturen wij u een theaterbon voor een avond ontspanning. Met vriendelijke groet,

 

De tangconstructie in de Nederlandse taal

By | Effectief schrijven | No Comments

Wat is een  tangconstructie?

We praten over een tangconstructie als een bijzin het kerngedeelte van de hoofdzin in tweeën snijdt.

Door de tussenzin(nen) wordt de zin moeilijk leesbaar. De lezer moet namelijk eerst een onafgemaakt deel onthouden, vervolgens moet hij daar het nieuwe gedeelte aan toevoegen en pas daarna krijgt hij de informatie die aansluit bij het beginstuk.

Wij hebben uw brief van 10 maart, waarin u bezwaar maakt tegen het bedrag op de factuur voor verrichte werkzaamheden, gelezen.

Oplossing: breng weer bij elkaar in de buurt wat bij elkaar hoort.

Wij hebben uw brief van 10 maart gelezen, waarin u bezwaar maakt tegen het bedrag op de factuur voor verrichte werkzaamheden.

Het kan ook nodig zijn om de zin opknippen in twee zinnen, zoals in dit geval:

De nieuwe adressengids, waarover u onlangs een brief hebt ontvangen en die wij u gisteren hebben toegestuurd, bevat helaas enkele fouten.

Hier lukt het niet om de zin te herschikken. We maken er twee zinnen van:

Onlangs ontving u van ons een brief over de nieuwe adressengids die wij u gisteren hebben toegestuurd. Helaas bevat deze gids enkele fouten.

Oefening: uit de tang

Onderstreep het zinsdeel dat ‘verdwaald’ is. Hef de tangconstructie op.

  1. Uit het krantenartikel blijkt dat het verouderde modellen met felle kleuren en hier en daar een scheur of andere beschadiging betreft.
  2. Na de manoeuvres worden de tenten waarin de soldaten die aan het spiegelgevecht hebben deelgenomen, geslapen hebben, afgebroken.
  3. Daarbij zullen velen bij het zien van deze saaie ‘thriller’ naar het echte filmwerk van een cineast als Alfred Hitchcock, ‘the master of suspense’, verlangen.

Kun jij de tangconstructie opheffen?

10-stappenplan voor een effectieve brief of e-mail

By | Effectief schrijven | No Comments

Het schrijven van (zakelijke) brieven en/of e-mails wordt door veel mensen als een tijdrovende klus ervaren. Het is belangrijk een brief te schrijven die de lezer niet voor problemen stelt, een bondige brief die lekker leest, een brief waarmee het doel wordt bereikt dat de schrijver voor ogen heeft. Samengevat: een heldere brief met effect!

Met onze 3 tips en het 10-stappenplan schrijf jij met gemak een effectieve brief!

Tip 1: Gezichtspunt van de lezer

Het belangrijkste is dat je brieven niet langer vanuit je eigen gezichtspunt schrijft, maar vanuit het gezichtspunt van de lezer.
Draai de knop om: het gaat erom dat de lezer jouw boodschap begrijpt, accepteert en bereid is deze in overweging te nemen, uit te voeren, enz.

Tip 2: Bepaal het doel

Bij communiceren, en dus ook bij het schrijven van brieven, is het belangrijk dat je je bewust bent van de doelen die je wilt bereiken,
dat je een goed beeld hebt van je publiek en dat je aandacht besteedt aan de situatie waarbinnen je communiceert.

Tip 3: Begrip & inlevingsvermogen

Bij een goede brief gaat het niet alleen om een goede indeling, goede stijl en goede spelling, maar ook om begrip en inlevingsvermogen.
Om respect, ook voor mensen die niet zo handelen als je verwacht. De kunst is de juiste toon te kiezen, de juiste woorden te vinden,
de lezer voor je te winnen in plaats van hem tegen je in het harnas te jagen.

Neem de tijd voor de voorbereiding: niet meteen de pen op het papier of de vingers op het toetsenbord,
maar eerst het antwoord zoeken op vragen zoals:
– Wat zijn mijn doelen?
– Wie zijn mijn lezers?
– Wat weten ze van het onderwerp?
– Hoe staan ze tegenover het onderwerp?

10 stappen plan voor een effectieve zakelijke brief

  1. Stel het onderwerp en de belangrijkste boodschap vast;afzender naar lezer
  2. Stel de doelen vast;
  3. Stel vast wie de lezers van de brief zijn;
  4. Stel vast welke informatie noodzakelijk is;
  5. Zet de informatie in een logische volgorde;
  6. Schud de hand van uw lezer;
  7. Schrijf een kladversie;
  8. Corrigeer de kladversie;
  9. Trap niet op de lange tenen van de lezers;
  10. Schrap de clichés, behoud de conventies.

Wil je meer leren over helder en effectief zakelijk schrijven?
Neem dan eens een kijkje bij de training van onze taalgoeroe Rien; spelling & zakelijk schrijven: ‘10 voor taal’.